Een Man van zijn Woord – de nieuwe roman van Greet Vanlaer

Met Een Man van zijn Woord verwelkomt onze uitgeverij een uitzonderlijke nieuwe stem in de Vlaamse literatuur. Greet Vanlaer, voormalig docent Nederlands en geschiedenis, brengt een roman die tegelijk scherp, ontroerend, historisch rijk en psychologisch gelaagd is. Het resultaat is een boek dat de lezer meeneemt van het België van 1978 naar het Europa van 1938, en dat de vraag stelt hoe een mens zijn eigen verleden kan dragen wanneer dat verleden weigert te zwijgen.

Een verteller die de grens tussen leven en herinnering opheft

De roman wordt verteld door Jozef Meulders, een gepensioneerde commissaris‑generaal die zijn verhaal doet vanuit het hiernamaals. Met een mengeling van ironie, zelfrelativering en pijnlijke eerlijkheid probeert hij het gewicht van zijn leven te begrijpen. Zijn stem is tegelijk geestig en ontluisterend, en vormt de ruggengraat van een roman die onderzoekt hoe herinnering werkt, hoe waarheid verschuift, en hoe schuld zich door een leven kan blijven verplaatsen.

Wanneer in 1978 professor Aubin Verdijn aan zijn ziekenhuisbed verschijnt, wordt Meulders geconfronteerd met een onderzoek dat zijn zorgvuldig opgebouwde reputatie dreigt te ondermijnen. Verdijn stuurt zijn studente Eloïse naar Meulders om de politiegeschiedenis van het stadje Thuny te onderzoeken, met bijzondere aandacht voor het jaar 1938 – het jaar waarin Meulders’ leven een fatale wending nam. Wat begint als een academische opdracht, groeit uit tot een gevaarlijke zoektocht naar de waarheid.

Een foto die alles verandert

Eloïse onthult dat Verdijn een foto bezit waarop Meulders naast Rudolf Diels staat, het voormalige hoofd van de Gestapo. Beiden dragen een SS‑uniform. De foto vormt het hart van Verdijns geplande boek, dat Meulders’ val moet inluiden. Om zijn naam te redden, moet Meulders het verhaal achter die foto vertellen – een verhaal dat hij veertig jaar lang heeft verzwegen.

Wat volgt is een meeslepende reconstructie van 1938: een geheime liefde met de Ierse Amanda, de vrouw van zijn jeugdvriend Frederik Demesmaecker; een moordonderzoek dat zijn carrière verwoest; en een obsessieve zoektocht die hem naar de Great Blasket Islands, Dublin en uiteindelijk nazi‑Duitsland voert. Daar sluit hij een pact met Rudolf Diels en reist hij door een land dat op de rand van de afgrond balanceert. Samen slagen ze erin Amanda te bevrijden uit concentratiekamp Esterwegen, maar Meulders moet haar daarna definitief laten gaan.

Historische diepgang en literair vakmanschap

Greet Vanlaer baseerde haar roman op uitgebreid historisch onderzoek naar figuren zoals Rudolf Diels, Adolf Mahr en Liam O’Flaherty. Ze raadpleegde onder meer:

• Der Überläufer: Rudolf Diels van Kurt Wallbaum
• The Letters of Liam O’Flaherty (A.A. Kelly, red.)
• Dublin Nazi No. 1: The Life of Adolf Mahr van Gerry Mullins
• Hitler’s Irish Voices van David O’Donoghue

Deze bronnen vormen de historische onderlaag van een roman die nooit academisch wordt, maar wel uitzonderlijk authentiek aanvoelt. Vanlaer verweeft feiten en fictie met grote zorg, en toont hoe individuele levens verstrikt raken in de ideologische stormen van hun tijd.

Een verhaal over liefde, schuld en bevrijding

Terug in 1978 groeit er een onverwachte band tussen Meulders en Eloïse, tot ergernis van Gina, zijn obsessief jaloerse huishoudster. Wanneer Verdijn zijn dreigende aanklacht voorbereidt, reist Eloïse naar Dublin om Amanda te zoeken. Ze vindt haar niet, maar ontmoet opnieuw Liam O’Flaherty, die de sleutel blijkt tot het verleden.

Net wanneer Meulders zelf naar Dublin wil vertrekken, slaat Gina hem neer en laat hem voor dood achter. Hij wordt in coma naar het ziekenhuis gebracht. Eloïse en O’Flaherty smeden een verdedigingsstrategie en brengen eindelijk klaarheid in de moordzaak én in de complexe relatie tussen Meulders en Demesmaecker.

Wanneer Meulders ontwaakt, zit Eloïse naast hem. Zijn verleden bestaat nog steeds, maar het heeft zijn vernietigende macht verloren. Zijn geheugen is geen gevangenis meer, maar een plaats die hij eindelijk kan bewonen.

Een nieuwe literaire stem

Een Man van zijn Woord is een roman die de lezer meeneemt door humor, geschiedenis, liefde, schuld en morele ambiguïteit. Het is een boek dat vragen stelt die blijven nazinderen:
Hoe reconstrueer je een waarheid die altijd in beweging is?
Hoe leef je met wat je hebt gedaan?
En hoe vind je vrede wanneer het verleden blijft kloppen aan de deur?

Met deze roman bewijst Greet Vanlaer dat ze een unieke literaire stem heeft: scherp, empathisch, historisch onderlegd en meesterlijk in het creëren van personages die blijven hangen.